کار تاسیسات چیست؟ آشنایی با وظایف و انواع تاسیسات ساختمان

تا حالا به این فکر کرده‌اید اگر یک ساختمان برق نداشته باشد، آب نداشته باشد یا سیستم گرمایش و سرمایش آن کار نکند، چه اتفاقی می‌افتد؟
آیا ساختمانی بدون تاسیسات اصلاً قابل سکونت است؟

واقعیت این است که اسکلت و دیوارها فقط ظاهر ساختمان را می‌سازند، اما این تاسیسات هستند که به ساختمان جان می‌دهند و آن را قابل استفاده می‌کنند. بسیاری از مشکلات ساختمان‌ها نه از سازه، بلکه از اجرای نادرست تاسیسات به وجود می‌آید.

در این مقاله به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم:

• تاسیسات چیست و شامل چه بخش‌هایی می‌شود

• کار تاسیسات چیست و چه وظایفی دارد

• انواع تاسیسات ساختمانی

• تفاوت تاسیسات مکانیکی و الکتریکی

• نقش تاسیسات در هزینه و کیفیت ساختمان

• و در پایان، نقش گروه‌های اجرایی در مدیریت صفر تا صد تاسیسات

تاسیسات چیست؟

تاسیسات ساختمانی به مجموعه سیستم‌هایی گفته می‌شود که شرایط زندگی، کار و استفاده از ساختمان را فراهم می‌کنند. این سیستم‌ها شامل انتقال انرژی، آب، هوا و اطلاعات در داخل ساختمان هستند.

به زبان ساده:
اگر سازه = بدن ساختمان باشد
تاسیسات = سیستم عصبی و گردش خون ساختمان است

بدون تاسیسات:

• آب به طبقات نمی‌رسد

• برق قابل استفاده نیست

• گرمایش و سرمایش وجود ندارد

• تهویه هوا انجام نمی‌شود

• ایمنی ساختمان کاهش می‌یابد

بنابراین تاسیسات بخش حیاتی هر پروژه ساختمانی است.

کار تاسیسات چیست؟

کار تاسیسات به مجموعه فعالیت‌هایی گفته می‌شود که برای طراحی، اجرا، راه‌اندازی و نگهداری سیستم‌های مکانیکی و الکتریکی ساختمان انجام می‌شود.

کار تاسیسات شامل این مراحل است:

• طراحی مسیر لوله‌ها و کابل‌ها

• اجرای لوله‌کشی آب و فاضلاب

• نصب سیستم گرمایش و سرمایش

• اجرای برق‌کشی و روشنایی

• نصب سیستم‌های ایمنی و کنترلی

• تست و راه‌اندازی نهایی سیستم‌ها

هدف اصلی کار تاسیسات:
✔ ایجاد آسایش
✔ افزایش ایمنی
✔ کاهش مصرف انرژی
✔ افزایش عمر ساختمان

انواع تاسیسات ساختمانی

1. تاسیسات مکانیکی

صفر تا صد تاسیسات مکانیکی مربوط به انتقال سیالات و هوا در ساختمان است و شامل:

• لوله‌کشی آب سرد و گرم

• لوله‌کشی فاضلاب و هواکش

• سیستم گرمایش (پکیج، موتورخانه، شوفاژ)

• سیستم سرمایش (کولر، چیلر، اسپلیت)

• سیستم تهویه مطبوع (HVAC)

• سیستم آتش‌نشانی و اطفای حریق

2. تاسیسات الکتریکی

تاسیسات الکتریکی مربوط به انتقال برق و اطلاعات است و شامل:

• سیم‌کشی برق ساختمان

• تابلو برق

• سیستم روشنایی

• سیستم ارت و هم‌بندی

• آیفون و دربازکن

• سیستم اعلام حریق

• دوربین مداربسته

• شبکه و تلفن

تفاوت تاسیسات مکانیکی و الکتریکی

هر دو مکمل هم هستند و نقص در یکی، عملکرد کل ساختمان را مختل می‌کند.

نقش تاسیسات در کیفیت ساختمان

کیفیت تاسیسات مستقیماً بر موارد زیر تأثیر می‌گذارد:

• راحتی ساکنان

• مصرف انرژی

• هزینه نگهداری

• ایمنی ساختمان

• عمر مفید بنا

یک ساختمان با سازه عالی ولی تاسیسات ضعیف، در عمل ساختمانی ناکارآمد است.

کار تاسیسات در چه ساختمان‌هایی انجام می‌شود؟

تقریباً در تمام پروژه‌ها:

• ساختمان مسکونی

• ساختمان اداری

• مراکز تجاری

• بیمارستان‌ها

• مدارس

• کارخانه‌ها

• هتل‌ها

اما پیچیدگی تاسیسات در هر کدام متفاوت است. مثلاً تاسیسات بیمارستان بسیار پیچیده‌تر از ساختمان مسکونی است.

جمع‌بندی

کار تاسیسات بخش حیاتی هر ساختمان است و کیفیت اجرای آن مستقیماً بر ایمنی، آسایش و مصرف انرژی تأثیر می‌گذارد. اجرای اصولی تاسیسات نیازمند دانش فنی و نیروی متخصص است.

گروه فنی و مهندسی جان با در اختیار داشتن تیم اجرایی تاسیسات، این بخش از پروژه را به‌صورت مستقیم و هماهنگ با سایر مراحل ساخت انجام می‌دهد. همین یکپارچگی در اجرا باعث می‌شود مسیر لوله‌کشی، برق‌کشی و سیستم‌های مکانیکی بدون تداخل با سازه و معماری پیش برود و از دوباره‌کاری و افزایش هزینه جلوگیری شود.

با اجرای تخصصی لیست تاسیسات ساختمانی در کنار مدیریت کلی پروژه، روند ساخت ساختمان از نظر فنی منظم‌تر، اقتصادی‌تر و قابل اطمینان‌تر خواهد بود.